کیفیت خدمات

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

کیفیت خدمات یا همان Quality of service (مخفف آن می‌شود QOS) را می‌توان توصیف یا اندازه‌گیری عملکرد کلی در حیطه یک سرویس مانند شبکه تلفن یا شبکه رایانه‌ای دانست. این عملکرد توسط کاربران این سرویس‌ها مشاهده و بررسی می‌شود. هرچه این شاخص اندازه‌گیری بالاتر باشد کیفیت خدمات ارائه‌شده بالاتر خواهد بود.

 QOS چیست و چه کاربردی دارد؟

 برای اندازه‌گیری کمی کیفیت خدمات در یک سرویس چندین جنبه مختلف باید اندازه‌گیری شود. این جنبه بر اساس نوع سرویس ارائه‌شده می‌تواند مشخص شود. به ‌عنوان ‌مثال در خصوص Quality of service یک شبکه رایانه‌ای جنبه‌های مختلفی مانند از بین رفتن بسته‌ها و سرعت ارسال، سرعت دریافت، توان مصرفی، تأخیر در انتقال، در دسترس بودن، GTS و غیره مورد بررسی قرار می‌گیرد.

امروزه برای بررسی کیفیت از شبکه‌های رایانه‌ای و شبکه‌های مخابراتی از پکیج‌های مختلفی استفاده می‌شود. اولویت‌بندی ترافیک و مکانیسم‌های کنترل و ذخیره‌سازی منابع در این شبکه‌ها از مهم‌ترین بخش های ایان پکیج ها برای اندازه‌گیری کیفیت خدمات است.

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

در شبکه‌های رایانه‌ای کیفیت خدمات مشخص می کند که کدام شبکه برای ارسال بهتر اطلاعات می‌تواند مناسب باشد. به‌ عنوان مثال برای انتقال صدا از طریق شبکه اینترنت یا همان استفاده از قابلیت Voice over IP شما باید امکانات و زیر ساخت های و ویژگی های سرویس‌های اینترنت ارائه‌شده توسط شرکت های ISP را بسنجید تا بتوانید بهترین گزینه مورد نظر را انتخاب کنید برای این کار شما باید شاخص های کیفیت عملکرد آن‌ها را باهم مقایسه کنید تا بتوانید بهترین خدمات را دریافت نمایید. هرچه این شاخص ها در درجه بالاتری باشند کیفیت بالاتری را نشان خواهند دارد.

تاریخچه و تعریف کیفیت خدمات

کیفیت خدمات برای اولین بار در زمینه شبکه‌های تلفن به وجود آمد. در واقع خطوط تلفن باید شرایط لازم را برای ارائه خدمات به مشتریان خود می داشتند تا بتوان از آن‌ها استفاده کرد. این شرایط مانند زمان اتصال و پاسخگویی به سرویس، زمان از دست دادن سیگنال، نسبت سیگنال به نویز، قطع و اکو شدن صدا، وقفه در تماس، فرکانس های مختلف و غیره می شد. مجموع این موارد در سال 1994 منجر به تعریف خاصی از خدمات در بستر شبکه تلفن شد که هر چه شاخص ان بالاتر بود کیفیت بالاتری را به مشتری ارائه می دهد.

در همان سال‌ها نیز یک زیر مجموعه برای QOS به وجود آمد که GOS نام داشت و شکل بخش های مختلفی مانند اتصال، ظرفیت شبکه، پوشش دهی شبکه، اطمینان از مسدود نبودن و احتمال قطع را شامل می شد. به این ترتیب شاخص های شناسایی عملکرد خدمات در بستر شبکه تلفن به وجود آمد و به ‌عنوان کیفیت خدمات برای کاربران شناخته شد.

در دنیای شبکه‌های رایانه‌ای و شبکه‌های LOCAL نیز بر اساس نوع شبکه و ارتباط رایانه ها با یکدیگر شاخص های کیفیت خدمات مشخص شده است. در این زمینه کیفیت خدمات یا همان Quality of service امکان ارائه اولویت های مختلف را به برنامه های گوناگون به کاربران داده است. در این حالت کاربران می‌توانند بر اساس تضمین های ارائه‌شده در کیفیت های مختلف بر اساس نیاز خود یک سرور را انتخاب و از آن استفاده کنند.

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

به ‌عنوان ‌مثال در شبکه‌های رایانه‌ای که مهم‌ترین آن اینترنت است بخش هایی مانند نرخ بیت مورد نیاز، تأخیر، تغییرات تأخیر ها، از دست دادن بسته‌ها، میزان خطای بیت و موارد دیگر بررسی و دسته بندی می شوند. مقدار هر یک از آن‌ها بر اساس کیفیت ارائه‌شده سنجیده می‌شود. در نهایت کاربر می‌تواند با بررسی این مقدار ها در واقع کیفیت این اینترنت ارائه‌شده را بسنجد. اگر کاربر برای استفاده هایی مانند انتقال صدا و تصویر، بازی های آنلاین چندنفره و حتی تلویزیونهای اینترنتی نیازمند سرویس اینترنت خاصی باشد می‌تواند بر اساس سنجش این مقدار ها و مقایسه آن‌ها باهم بهترین گزینه را انتخاب کند. این مقدار ها بر اساس استانداردهای لازم به دست می آید و هر کدام از آن‌ها نشان دهنده و تضمین کننده کیفیت خدمات ارائه‌شده توسط سرویس دهنده اینترنت است.

کیفیت خدمات یا Quality of service در شبکه‌ها

رد شبکه‌های رایانه‌ای کیفیت خدمات تحت تأثیر عوامل گوناگون است. این عوامل گوناگون به دو صورت عوامل انسانی و عوامل فنی تقسیم می‌شود.

  • عوامل انسانی عبارتند از: پایداری کیفیت خدمات، در دسترس بودن سرویس، زمان انتظار و اطلاعات کاربر
  • عوامل فنی عبارتند از: قابلیت اطمینان، مقیاس پذیری شبکه، اثربخشی شبکه و قابلیت حفظ و پایداری شبکه

در یک شبکه رایانه‌ای از زمانی که یک بسته ارسال می‌شود تا زمانی که به مقصد برسد ممکن است اتفاقات گوناگونی روی آن رخ بدهد.

 این اتفاقات و مشکلات را می‌توان در دسته بندی های زیر تقسیم بندی کرد:

  • محصول خوب

کاربران متفاوت می‌توانند اطلاعات متفاوتی را دریافت نمایند. حتی اگر این کاربران روی یک شبکه قرار گرفته باشند. با این حال ممکن است بعضی از کاربران منابع سخت افزاری بیشتری از شبکه را در اختیار بگیرند و به دیگران منابع کمتری اختصاص پیدا کند. کیفیت خدمات در این شبکه به معنی است که همه کاربران مقدار مناسبی از سخت افزار شبکه را دریافت کنند.

  • از دست دادن بسته

بعضی بسته‌ها ممکن است در شبکه از کار بین بروند. برخی بسته‌ها نیز ممکن است سالم به مقصد برسند. در سمت دریافت کننده برنامه های دریافت بسته ممکن است بسته‌هایی که در شبکه از بین رفته اند را دریافت کنند و مجدد برای دریافت آن‌ها به فرستنده پیام بفرستند. در این صورت یک تأخیر زمانی بین دریافت کننده و ارسال کننده بسته‌ها به وجود می آید. کیفیت خدمات مشخص می کند که هرچه این تأخیر زمانی کمتر باشد شبکه پایداری بهتری دارد.

  • خطا در شبکه

بعضی اوقات ممکن است که بسته‌ها بر اساس نویز و یا تداخل به ویژه در شبکه‌های بی سیم و یا شبکه‌های سیمی طولانی دچار مشکل شوند. در این حالت گیرنده مجبور است مجدد به فرستنده پیغام دهد که بسته‌های مذکور را مجدداً ارسال کند. این موضوع که گیرنده تشخیص دهد که کدام بسته‌ها خراب شده است و باید مجدد ارسال شوند باعث ایجاد خطا در شبکه می‌شود. Quality of service مشخص می کند که در شبکه هرچه مقدار خطاها کمتر باشد شبکه عملکردی بهتر دارد.

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

  • تأخیر زمانی

گاهی اوقات ممکن است زمان بین ارسال یک بسته با بسته بعدی طولانی تر شود. دلیل انکار می‌تواند خطا یا از دست دادن بسته در شبکه باشد. در نتیجه بسته‌های بعدی در صف انتظار خواهند ماند تا بسته‌های خراب و یا گم شده مجدد ارسال شوند. هرچه این تأخیر ها بیشتر باشد ارسال اطلاعات کند تر خواهد بود. در سیستم های VoIP اگر تأخیر از یک مقدار بیشتر شود شبکه قطع می‌شود. در بازی آنلاین این تأخیر تأثیر بسیار بالایی دارد و اگر زیاد باشد عملاً امکان بازی آنلاین وجود دارد. QOS مشخص می کند که هر چه تأخیر در یک شبکه کمتر باشد شبکه کارایی بهتری دارد.

  • تحویل داده ها خارج از سفارش گیرنده

در یک شبکه رایانه‌ای بسته های اطلاعاتی از طریق روتر ها بین رایانه ها مسیریابی می شوند. بست های مختلف ممکن است مسیرهای مختلف را طی کنند تا به یک دریافت کننده واحد برسند. در نتیجه تأخیرهای متفاوتی برای دریافت کننده به وجود می آید. حال اگر حجم بسته‌های ارسال شده زیاد باشد دریافت کننده در پذیرش و تنظیم محل قرار گیری بسته‌ها دچار مشکل می‌شود. روند تنظیم مجدد بسته در محلی به نام بافر اضافی شبکه انجام می‌شود. در چه که زمان کمتری بسته‌ها در این بافر قرار گیرند بسته‌ها زودتر یکپارچه می شوند. Quality of service مشخص می کند که هر چه زمان قرار بسته‌ها در بافر کمتر باشد در نتیجه تأخیر کمتری وجود دارد و شبکه از کارایی بهتری برخوردار است.

استاندارد های کیفیت خدمات (QOS) چیست؟

 کیفیت خدمات در تلفن برای اولین بار در سال 1994 و طبق توصیه های سازمان استاندارد ITU-T E.800 تعریف شد. در این تعریف شش مؤلفه اصلی: پشتیبانی، بهره برداری، قابلیت دسترسی، قابلیت اطمینان، یکپارچگی و امنیت ذکر شده است.

در سال 1995 این استاندارد توسط 1995 X.902 بهینه سازی شد و به ‌عنوان استاندارد مرجع QoS در مدل مرجع OSI مورد استفاده قرار گرفت. در این بین نیز IETF درخواست‌هایی را مبنی بر تعریف مجدد QoS در بخش های مختلف مانند IPv4 و IPv6، RFC 2474، پروتکل Resource ReSerVation (RSVP) و RFC 2205 داشته است تا نسبت به تغییرات و پیشرفت های موجود استاندارد های کیفیت خدمات در این بخش ها تغییراتی داشته باشد.

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

کیفیت خدمات یا همان Quality of service چیست و چه مفهومی دارد؟

سؤالات متداول:

  1. منظور از کیفیت خدمات چیست؟

کیفیت خدمات به هر تکنولوژی که در زمینه انتقال داده ها، ساختار شبکه و ارسال اطلاعات در بستر شبکه مرتبط بوده و باعث کاهش اتلاف زمان برای کاربر نهایی می‌شود، اطلاق می‌شود. استفاده از انواع ابزار ها و استاندارد که باعث بهبود خدمات رسانی به کاربر نهایی شده باعث می‌شود که شاخص کیفیت خدمات ارائه‌شده بهتر شده و بالاتر رود.

  1. کیفیت خدمات چگونه کار می کند؟

در واقع کیفیت خدمات یا همان Quality of Service به مجموعه ای تکنولوژی ها اطلاق می‌شود که باعث می‌شود خدمات ارائه‌شده در بستر شبکه برای انتقال اطلاعات و داده ها بهتر شود. این تکنولوژی ها روی بستر شبکه فعالیت می کنند و باعث می‌شود که برنامه ها و ترافیک بالای اطلاعات روی شبکه‌هایی با ظرفیت محدود، عملکرد بهتری کار خود را انجام دهند.

  1. چرا کیفیت خدمات یا همان QoS در ساختار شبکه مهم است؟

QoS به مدیریت اطلاعات در شبکه کمک بسیاری می کند. در این حالت اطلاعات از دست رفته، تأخیر ها، خطاها و دیگر ایرادات شبکه بر اساس استانداردی ها ی Quality of Service کاهش پیدا می کند. هرچه که این کاهش به صفر نزدیکتر باشد شاخص عملکرد Qos بالاتر می رود. هر چه که Quality of Service بالاتری داشته باشید شبکه از عملکرد بهتری و کارایی بیشتری برخوردار است.

No votes yet.
Please wait...

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    منو اصلی